IELTS/TOEFL шалгалтад хэрхэн бэлдэх вэ?
IELTS/TOEFL шалгалтад хэрхэн бэлдэх вэ?
Англи хэлний түлхүүр — дэлхийн хаалгыг нээнэ
Гадаадад суралцахыг хүсэж байна уу? Тэгвэл англи хэлний шалгалт бараг заавал хэрэгтэй.
IELTS. TOEFL. Энэ хоёр нэрийг чи олон удаа сонссон байх. Бараг бүх англи хэлтэй улсын их сургууль, бараг бүх олон улсын тэтгэлэг эдгээр шалгалтын оноог шаарддаг.
"Би сургуульдаа англи хэлээр 'A' авдаг" — энэ хангалтгүй. Сургуулийн дүн бол нэг зүйл, олон улсын стандарт шалгалт бол өөр зүйл. IELTS, TOEFL нь дэлхийн хаана ч хүлээн зөвшөөрөгддөг, стандартчилсан шалгалтууд.
Энэ нийтлэлд бид IELTS, TOEFL-ийн талаар бүх зүйлийг ярилцана. Ямар ялгаатай вэ? Алийг нь өгөх вэ? Хэрхэн бэлдэх вэ? Хэдэн оноо хэрэгтэй вэ?
IELTS БА TOEFL — ЮУ ВЭ?
Хоёулаа англи хэлний чадварыг шалгадаг олон улсын шалгалт. Гэхдээ өөр өөр байгууллагаас зохиодог, өөр өөр формат, өөр өөр онооны системтэй.
IELTS (International English Language Testing System)
Их Британи, Австрали, Шинэ Зеланд, Канадын байгууллагууд хамтран зохиодог. British Council болон IDP байгууллагууд дэлхий даяар шалгалт авдаг.
Хоёр төрөл бий. IELTS Academic — их сургуульд элсэхэд. IELTS General Training — цагаачлал, ажилд.
Гадаадад суралцах бол — IELTS Academic өгнө.
TOEFL (Test of English as a Foreign Language)
Америкийн ETS (Educational Testing Service) байгууллага зохиодог. АНУ-ын их сургуулиудад хамгийн түгээмэл.
Хэд хэдэн хувилбар бий. TOEFL iBT (internet-based test) — хамгийн түгээмэл, компьютерээр өгдөг. TOEFL PBT (paper-based test) — цаасан дээр, одоо бараг байхгүй. TOEFL Essentials — шинэ, богино хувилбар.
Ихэнх тохиолдолд TOEFL iBT өгнө.
IELTS БА TOEFL — ЯЛГАА НЬ ЮУ ВЭ?
Хоёр шалгалт ижил зүйлийг шалгадаг — англи хэлний чадвар. Гэхдээ арга барил өөр.
Онооны систем
IELTS — 0-9 оноо (0.5-аар нэмэгддэг). Жишээ: 6.0, 6.5, 7.0, 7.5. Дөрвөн хэсгийн дундаж нь ерөнхий оноо болно.
TOEFL iBT — 0-120 оноо. Дөрвөн хэсэг тус бүр 30 оноотой. Нийлбэр нь ерөнхий оноо болно.
Шалгалтын хугацаа
IELTS — 2 цаг 45 минут орчим. Speaking хэсэг тусдаа өдөр байж болно.
TOEFL iBT — 3 цаг орчим. Бүгд нэг өдөр.
Speaking хэсгийн ялгаа
IELTS — Амьд хүнтэй (шалгагчтай) биечлэн ярилцана. 11-14 минут.
TOEFL — Компьютерт ярина, бичлэг хийгдэнэ. 16 минут орчим.
Зарим хүн амьд хүнтэй ярихад илүү тухтай. Зарим хүн компьютерт ярихад илүү тайван. Өөрийгөө мэдэж сонго.
Writing хэсгийн ялгаа
IELTS — Гараар бичнэ (цаасан дээр). 2 даалгавар.
TOEFL — Компьютерт бичнэ (typing). 2 даалгавар.
Хэрэв чи гар дээр хурдан бичдэг бол — IELTS. Хэрэв keyboard дээр хурдан бичдэг бол — TOEFL.
Англи хэлний хувилбар
IELTS — Британийн англи давамгайлна. Spelling, үгийн сан Британийн стандарт.
TOEFL — Америкийн англи давамгайлна. Spelling, үгийн сан Америкийн стандарт.
Хоёулаа хоёр хувилбарыг хүлээн зөвшөөрдөг, гэхдээ сонсох хэсэгт accent нь ялгаатай байж болно.
АЛИЙГ НЬ СОНГОХ ВЭ?
Энэ нь хэд хэдэн зүйлээс хамаарна.
Сургуулийн шаардлагыг хар
Зарим сургууль зөвхөн IELTS хүлээн зөвшөөрдөг. Зарим нь зөвхөн TOEFL. Ихэнх нь хоёуланг хүлээн зөвшөөрдөг. Өөрийн сонгосон сургуулийн шаардлагыг шалга.
Ерөнхийдөө: АНУ — TOEFL илүү түгээмэл. Их Британи, Австрали, Канад — IELTS илүү түгээмэл. Европ — хоёулаа адил хүлээн зөвшөөрдөг.
Өөрийн давуу талыг бод
Амьд хүнтэй ярихад тухтай юу? → IELTS. Компьютерт ярихад тухтай юу? → TOEFL. Гараар бичихэд хурдан уу? → IELTS. Keyboard дээр хурдан уу? → TOEFL. Британийн accent илүү ойлгомжтой юу? → IELTS. Америкийн accent илүү ойлгомжтой юу? → TOEFL.
Шалгалтын боломж
Монголд хоёр шалгалтыг өгөх боломжтой. IELTS — British Council Монгол дээр бүртгүүлнэ. TOEFL — ETS-ийн вэбсайтаар бүртгүүлнэ.
Аль нь илүү олон удаа зохиогддог, аль нь илүү ойр газар болдог — шалга.
Хэрэв шийдэж чадахгүй бол
Хоёулангийнх нь жишиг шалгалт (practice test) бодоод үз. Аль нь илүү таатай санагдаж байна вэ? Тэрийг сонго.
ХЭДЭН ОНОО ХЭРЭГТЭЙ ВЭ?
Сургууль, тэтгэлэг бүр өөр шаардлагатай. Гэхдээ ерөнхий чиглүүлэг:
Бакалаврын түвшин
Ихэнх сургууль: IELTS 6.0-6.5 / TOEFL 79-90. Шилдэг сургуулиуд: IELTS 7.0+ / TOEFL 100+.
Магистр, докторын түвшин
Ихэнх сургууль: IELTS 6.5-7.0 / TOEFL 90-100. Шилдэг сургуулиуд: IELTS 7.0-7.5 / TOEFL 100-110.
Тэтгэлгүүдийн шаардлага
Chevening (Их Британи): IELTS 6.5 (бүх хэсэг 5.5+). Fulbright (АНУ): TOEFL 79+ эсвэл IELTS 6.0+. Erasmus Mundus (Европ): IELTS 6.5 эсвэл TOEFL 90+ (хөтөлбөрөөс хамаарна). MEXT (Япон): Англи хэлний шалгалт заавал биш, гэхдээ англиар суралцах бол хэрэгтэй. GKS (Солонгос): Англиар суралцах бол TOEFL 80+ эсвэл IELTS 5.5+.
Чухал санамж
Зарим сургууль ерөнхий оноо төдийгүй хэсэг бүрийн оноог шаарддаг. Жишээ: "IELTS 6.5, бүх хэсэг 6.0-аас доошгүй." Хэрэв чи ерөнхий 7.0 авсан ч, Writing 5.5 авсан бол — шаардлага хангахгүй.
ШАЛГАЛТЫН БҮТЭЦ
Хоёр шалгалтын бүтцийг мэдэж авцгаая.
IELTS Academic бүтэц
Listening — 30 минут + 10 минут хариулт шилжүүлэх. 40 асуулт. 4 хэсэг: яриа, монолог, академик яриа, лекц.
Reading — 60 минут. 40 асуулт. 3 урт текст (академик сэдэвтэй).
Writing — 60 минут. Task 1: График, диаграм, хүснэгт тайлбарлах (150+ үг). Task 2: Эссэ бичих (250+ үг).
Speaking — 11-14 минут. Шалгагчтай биечлэн. Part 1: Танилцлага, энгийн асуултууд. Part 2: 1-2 минут ярих (карт өгнө). Part 3: Гүнзгий ярилцлага.
TOEFL iBT бүтэц
Reading — 35 минут. 20 асуулт. 2 текст (академик сэдэвтэй).
Listening — 36 минут. 28 асуулт. Лекц, яриа.
Speaking — 16 минут. 4 даалгавар. Компьютерт бичлэг хийнэ.
Writing — 29 минут. 2 даалгавар. Integrated task: Унших + сонсох + бичих. Academic discussion task: Онлайн хэлэлцүүлэгт оролцох.
БЭЛТГЭЛИЙН ХУГАЦАА
Хэр удаан бэлдэх вэ? Чиний одоогийн түвшнээс хамаарна.
Хэрэв англи хэлний түвшин сайн бол (IELTS 5.5-6.0 орчим)
1-2 сарын эрчимтэй бэлтгэл хангалттай. Формат сурах, дадлага хийх, стратеги эзэмших.
Хэрэв англи хэлний түвшин дунд бол (IELTS 4.5-5.5 орчим)
3-6 сарын бэлтгэл хэрэгтэй. Хэлний чадвар сайжруулах + шалгалтын формат сурах.
Хэрэв англи хэлний түвшин сул бол (IELTS 4.0-аас доош)
6 сар — 1 жилийн бэлтгэл хэрэгтэй. Эхлээд суурь англи хэлний чадвар сайжруулах, дараа нь шалгалтад бэлдэх.
Өөрийн түвшнээ хэрхэн мэдэх вэ?
Үнэгүй онлайн түвшин тодорхойлох тест өг. British Council, EF, Cambridge зэрэг сайтуудад байдаг. Эсвэл IELTS/TOEFL-ийн жишиг шалгалт бодоод үз.
LISTENING — СОНСОХ ЧАДВАРТ БЭЛДЭХ
Сонсох чадвар олон Монгол сурагчдад хэцүү. Яагаад? Бид англи хэлийг ихэвчлэн уншиж, бичиж сурдаг — сонсож сурдаггүй.
Өдөр бүр англи сонс
Podcast сонс. BBC Learning English, 6 Minute English, TED Talks Daily — эдгээр нь үнэгүй, хялбараас хэцүү хүртэл янз бүрийн түвшинтэй.
YouTube видео үз. Эхлээд subtitle-тай, дараа нь subtitle-гүй.
Англи кино, цуврал үз. Subtitle-гүйгээр үзэхийг оролд. Хэрэв хэцүү бол — англи subtitle-тай үз (Монгол subtitle биш!).
Янз бүрийн accent-д дас
IELTS-д Британийн, Австралийн, Америкийн accent холилдон гарна. TOEFL-д ихэвчлэн Америкийн accent гарна.
BBC-ээс Британийн accent сонс. CNN, NPR-ээс Америкийн accent сонс. ABC Australia-аас Австралийн accent сонс.
Тэмдэглэл авах дадлага хий
Шалгалтын үед тэмдэглэл авах чухал. Бүх зүйлийг бичих боломжгүй — гол үг, тоо, нэрийг хурдан тэмдэглэх дадлага хий.
Товчилсон бичиглэл зохио. "Because" → "bc", "information" → "info", "important" → "imp!" гэх мэт.
Асуултыг урьдчилж унш
IELTS-д аудио эхлэхээс өмнө асуултуудыг уншиж, юу сонсохоо мэдэж байх хэрэгтэй. Энэ нь анхаарлаа төвлөрүүлэхэд тусална.
Анхаарах зүйлс
Дугаар, он, хаяг — эдгээрийг зөв сонсож, зөв бичих. Үсгийн алдаа оноо хасуулна.
Төөрөгдүүлэгч хариултууд — заримдаа буруу мэдээлэл эхлээд хэлээд, дараа нь засдаг. Сүүлийн хариултыг сонс.
READING — УНШИХ ЧАДВАРТ БЭЛДЭХ
Унших чадвар нь Монгол сурагчдад харьцангуй хялбар талдаа. Гэхдээ IELTS, TOEFL-ийн унших хэсэг урт, академик текстүүдтэй.
Өдөр бүр англиар унш
The Guardian, BBC News, The Economist — мэдээний сайтууд. National Geographic, Scientific American — шинжлэх ухааны нийтлэлүүд. Wikipedia-ийн англи хувилбар — янз бүрийн сэдэв.
Академик текст уншихад дас. Шалгалтын текстүүд мэдээний нийтлэл биш — судалгааны хураангуй, шинжлэх ухааны тайлбар, түүхийн дүн шинжилгээ зэрэг.
Уншлагын стратеги
Skimming — текстийг хурдан гүйлгэж, гол санааг олох. Эхний өгүүлбэр, сүүлийн өгүүлбэр, гарчиг, тод бичсэн үгс.
Scanning — тодорхой мэдээлэл хайх. Нэр, тоо, огноо, түлхүүр үг.
Intensive reading — нарийн уншиж, бүрэн ойлгох. Хэцүү хэсгүүдэд хэрэглэнэ.
Цагийн менежмент
IELTS: 60 минутад 40 асуулт, 3 текст. Текст бүрт 20 минут орчим.
TOEFL: 35 минутад 20 асуулт, 2 текст.
Бүх текстийг эхнээс нь дуустал уншихад цаг хүрэлцэхгүй. Асуултыг эхлээд унш, дараа нь хариултыг текстээс хай.
Үгийн сан
Академик үгийн сан (Academic Word List) сур. Эдгээр нь шалгалтын текстүүдэд байнга гардаг.
Шинэ үг тааралдахад — контекстээс утгыг таах оролдлого хий. Шалгалтын үед толь бичиг ашиглах боломжгүй.
Түгээмэл асуултын төрлүүд
Multiple choice — зөв хариултыг сонгох. True/False/Not Given — текстэд байгаа эсэхийг шийдэх. Matching — мэдээллийг тохируулах. Sentence completion — өгүүлбэр гүйцээх. Summary completion — хураангуй гүйцээх.
Асуултын төрөл бүрт өөр стратеги хэрэгтэй. Дадлага хийж, төрөл бүрийг эзэмш.
WRITING — БИЧИХ ЧАДВАРТ БЭЛДЭХ
Бичих чадвар нь ихэнх Монгол сурагчдад хамгийн хэцүү хэсэг. Яагаад? Бид англиар бичих дадлага бага хийдэг.
IELTS Writing
Task 1 (150+ үг, 20 минут): График, диаграм, хүснэгт, процесс, газрын зургийг тайлбарлах. Өөрийн санаа бичихгүй — зүгээр тоо баримтыг тайлбарлана.
Task 2 (250+ үг, 40 минут): Эссэ бичих. Санал нэгдэх/нэгдэхгүй, давуу болон сул тал, асуудал шийдэл, хоёр талт эссэ гэх мэт.
Task 2 илүү олон оноотой — түүнд илүү цаг зориул.
TOEFL Writing
Integrated task (20 минут): Текст унш + аудио сонс + хоёрын харилцааг бич. Өөрийн санаа биш — эх сурвалжуудыг нэгтгэн бичнэ.
Academic Discussion task (10 минут): Онлайн хэлэлцүүлэгт оролцож, өөрийн санаа бичнэ.
Эссэ бичих бүтэц
Introduction — сэдвийг танилцуулж, өөрийн байр суурийг хэлэх. Body paragraph 1 — эхний гол санаа + жишээ. Body paragraph 2 — хоёр дахь гол санаа + жишээ. (Body paragraph 3 — гурав дахь санаа, хэрэв хэрэгтэй бол). Conclusion — дүгнэлт, байр суурийг давтах.
Өдөр бүр бичих дадлага хий
Долоо хоногт хамгийн багадаа 2-3 эссэ бич. Бичсэнээ засах — өөрөө эсвэл багшаар.
Цагтай бич. IELTS Task 2-т 40 минут байдаг — гэртээ бичихдээ ч цаг тавь.
Үнэлгээний шалгуур
Task Response — асуултад бүрэн хариулсан уу? Coherence & Cohesion — логик дараалал, холбоос үгс. Lexical Resource — үгийн сан, олон янз байдал. Grammatical Range & Accuracy — дүрмийн олон янз байдал, алдаа.
Дөрвөн шалгуур адил чухал. Нэгийг алгасвал — оноо буурна.
Түгээмэл алдаанууд
Асуултад бүрэн хариулахгүй байх — асуултыг анхааралтай унш. Жишээгүй ерөнхий санаа — тодорхой жишээ өг. Давтамж — ижил үг, ижил бүтцийг давтах. Цаг хүрэлцэхгүй байх — төлөвлөгөөтэй бич.
SPEAKING — ЯРИХ ЧАДВАРТ БЭЛДЭХ
Ярих чадвар нь олон сурагчдад айдас төрүүлдэг. Гэхдээ бэлтгэлтэй бол — айх зүйлгүй.
IELTS Speaking
Part 1 (4-5 минут): Өөрийн тухай, өдөр тутмын сэдвүүд. "Хаана амьдардаг вэ?", "Чөлөөт цагтаа юу хийдэг вэ?"
Part 2 (3-4 минут): Карт өгнө, 1 минут бэлдэнэ, 1-2 минут ярина. "Дуртай номынхоо талаар ярина уу."
Part 3 (4-5 минут): Part 2-ын сэдвээр гүнзгий ярилцлага. "Яагаад хүмүүс ном уншдаг вэ?", "Ирээдүйд ном хэрхэн өөрчлөгдөх вэ?"
TOEFL Speaking
4 даалгавар байдаг.
Task 1 (15 секунд бэлдэх, 45 секунд ярих): Өөрийн санаа илэрхийлэх.
Task 2-4: Унших + сонсох + ярих (integrated tasks).
Компьютерт бичлэг хийгдэнэ — амьд хүн байхгүй.
Өдөр бүр англиар ярих дадлага хий
Өөрөөсөө асууж, өөрөө хариул. Толинд харж ярь. Утсандаа бичлэг хийж, буцаад сонс.
Найзтайгаа англиар ярь. Хэрэв англи ярьдаг найз байхгүй бол — онлайн ярилцагч ол. HelloTalk, Tandem, italki зэрэг апп ашигла.
IELTS Speaking-д зориулсан зөвлөгөө
Богино хариулт өгөхгүй. "Yes" эсвэл "No" гэхээс — тайлбарла, жишээ өг.
Түгээмэл сэдвүүдийг бэлд. Гэр бүл, ажил, боловсрол, хобби, аялал, технологи, байгаль орчин — эдгээр сэдвээр ярих дадлага хий.
Санаа зовохгүй. Шалгагч чамайг унагаахыг хүсэхгүй — тусалмаар байгаа. Алдаа гаргасан ч — үргэлжлүүл.
Part 2-т 1 минут бэлдэх хугацааг сайн ашигла. Товч тэмдэглэл хий — гол санаа, жишээ, дэлгэрэнгүй.
TOEFL Speaking-д зориулсан зөвлөгөө
Цагийг барь. 45 секунд, 60 секунд — энэ хугацаанд яг багтах хэрэгтэй. Хэт богино, хэт урт хоёулаа муу.
Бүтэцтэй хариул. "Firstly... Secondly... In conclusion..." гэх мэт.
Тэмдэглэл авч сур. Integrated task-уудад сонссон зүйлээ бичиж авах чухал.
МАТЕРИАЛ БА ЭХ СУРВАЛЖ
Ямар материал ашиглах вэ?
Албан ёсны материал
Cambridge IELTS (1-18) — жинхэнэ шалгалтын даалгаврууд. Хамгийн сайн бэлтгэлийн материал.
ETS TOEFL Official Guide — албан ёсны гарын авлага.
IELTS.org, ETS.org дээр үнэгүй жишиг даалгаврууд байдаг.
Онлайн эх сурвалж
IELTS Liz (YouTube, вэбсайт) — үнэгүй видео хичээл, зөвлөгөө. E2 IELTS, E2 TOEFL (YouTube) — шалгалтын стратеги. Magoosh TOEFL — онлайн курс (төлбөртэй, гэхдээ чанартай).
Апп
IELTS Prep (British Council) — үнэгүй. TOEFL Official App (ETS) — үнэгүй. Magoosh IELTS/TOEFL — төлбөртэй.
Бэлтгэл курс
Монголд олон бэлтгэл курс байдаг. Сайн курс нь туршлагатай багштай, жишиг шалгалт өгөх боломжтой, бичих, ярих чадварт санал авах боломжтой байдаг.
Гэхдээ курс заавал биш. Өөрөө сайн бэлдэж чадвал — материалууд хангалттай.
ШАЛГАЛТЫН ӨМНӨХ 1-2 ДОЛОО ХОНОГ
Шалгалт ойртож байна. Яаж бэлдэх вэ?
Бүрэн жишиг шалгалт өг
Хамгийн багадаа 2-3 удаа бүрэн шалгалт (бүх 4 хэсэг) өг. Бодит цагтай, бодит нөхцөлд. Утас унтраа, чимээгүй орчинд, завсарлагагүй.
Сул талдаа анхаар
Ямар хэсэг хамгийн сул вэ? Түүнд илүү цаг зориул. Гэхдээ бусад хэсгийг ч орхихгүй.
Шинэ зүйл бүү сур
Шалгалтын өмнөх долоо хоногт шинэ стратеги, шинэ арга бүү сур. Мэддэг зүйлээ бататгах цаг.
Биеэ бэлд
Сайн ун. Эрүүл хооллох. Дасгал хөдөлгөөн хий. Тархи сайн ажиллахад эрүүл бие хэрэгтэй.
Логистикаа бэлд
Шалгалтын байрыг мэд. Хэрхэн очихоо мэд. Хэдэн цагт ирэх ёстойг мэд. Юу авч очихоо мэд (паспорт, бал, харандаа).
ШАЛГАЛТЫН ӨДӨР
Өдөр нь иржээ.
Өглөө
Цагтаа бос. Өглөөний хоол ид — хөнгөн, тэжээллэг. Ус уух — гэхдээ хэт их биш.
Бэлдсэн бүх зүйлээ шалга. Паспорт, үзэг, ус.
Эрт очих. Шалгалтын байранд хамгийн багадаа 30 минут өмнө очих.
Шалгалтын үед
Зааврыг анхааралтай сонс. Асуултыг анхааралтай унш.
Цагаа хянах. Нэг даалгаварт хэт удаан суухгүй.
Хэрэв нэг хэсэг муу болсон гэж бодвол — бүү сандар. Дараагийн хэсэгт анхаарлаа төвлөрүүл. Муу болсон хэсэг чамайг бүхэлд нь унагаахгүй.
IELTS Speaking-д — шалгагчтай нүдээр харилцах, тод ярих, инээмсэглэх.
TOEFL-д — микрофон ажиллаж байгаа эсэхийг шалгах, тод ярих.
Дууссаны дараа
Баяр хүргэе! Чи чадсан. Одоо амар. Дүнгийн талаар бүү санаа зов — юу ч өөрчилж чадахгүй.
ДҮНГИЙН ТУХАЙ
Хэзээ гардаг?
IELTS: 13 хоногийн дараа (цаасан шалгалт), 3-5 хоногийн дараа (компьютер шалгалт).
TOEFL: 4-8 хоногийн дараа.
Хэрэв дүн хүрэлцэхгүй бол?
Дахин өгч болно. IELTS-ийг хүссэн хэдэн ч удаа өгч болно. TOEFL-ийг 3 хоногийн завсарлагатай өгч болно.
Рескор (rescore) хүсч болно. Хэрэв дүнтэй санал нийлэхгүй бол — нэмэлт төлбөртэйгээр дахин үнэлүүлж болно. Гэхдээ дүн өөрчлөгдөх магадлал бага.
Дүн хэр удаан хүчинтэй вэ?
2 жил. 2 жилийн дараа дахин өгөх хэрэгтэй.
ТӨЛБӨР
IELTS
Монголд: 590,000 төгрөг орчим (2024 оны үнэ, өөрчлөгдөж болно).
TOEFL iBT
Монголд: $205 орчим (2024 оны үнэ, өөрчлөгдөж болно).
Бүртгэлийг эрт хий. Сүүлийн үед бүртгүүлбэл — нэмэлт төлбөр, эсвэл суудал дүүрсэн байж болно.
ЭЦЭСТ НЬ
IELTS, TOEFL бол зүгээр нэг шалгалт. Айх зүйлгүй. Бэлдвэл — давна.
Гол түлхүүр нь — тууштай бэлтгэл. Өдөр бүр бага багаар. Сонсох, унших, бичих, ярих — дөрвөн чадварыг хамтад нь хөгжүүл.
Санаарай: Шалгалтын оноо чиний англи хэлний бодит чадварыг 100% илэрхийлдэггүй. Зарим хүн сайн англитай ч шалгалтад муу оноо авдаг — учир нь формат мэдэхгүй. Зарим хүн дунд зэргийн англитай ч өндөр оноо авдаг — учир нь стратегиа сайн мэддэг.
Хэлний чадвар + шалгалтын стратеги = өндөр оноо.
Хоёуланг нь хөгжүүл.
"Нэг хэл бол нэг хүн. Хоёр хэл бол хоёр хүн."
